16:50, 03/12/2021
Chào mừng bạn đến với trang thông tin điện tử VKSND tỉnh Điện Biên

Kỹ năng yêu cầu Tòa án xác minh, thu thập tài liệu, chứng cứ trong vụ án dân sự sơ thẩm

Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Áp dụng đối với các vụ án dân sự sơ thẩm có kiểm sát viên tham gia trước và trong khi xét xử.
BÁO CÁO MÔ TẢ SÁNG KIẾN
1. Tên sáng kiến: "Kỹ năng yêu cầu Tòa án xác minh, thu thập tài liệu, chứng cứ trong vụ án dân sự sơ thẩm".
 2. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Áp dụng đối với các vụ án dân sự sơ thẩm có kiểm sát viên tham gia trước và trong khi xét xử.
3. Mô t bn chất của sáng kiến:
3.1. Tình trạng giải pháp đã biết: Trên cơ sở nghiên cứu tài liệu có trong hồ sơ, việc đề ra Yêu cầu xác minh thu thập chứng cứ đối với các vụ án có kiểm sát viên tham gia khi tham gia là một trong những cơ sở cơ bản để kiểm sát viên đánh giá đúng, đầy đủ khách quan những chứng cứ được thu thập trên cơ sở đó đề ra quan điểm giải quyết vụ án đúng theo quy định của pháp luật, tránh để vụ án bị hủy về cải sửa về tố tụng - nội dung. Nâng cao hơn nữa sự chủ động của kiểm sát viên khi được phân công giải quyết án, tạo được sự tôn trọng của đồng nghiệp và thẩm phán.
3.2. Nội dung gii pháp đề nghị công nhận sáng kiến
- Mục đích của giải pháp: Hạn chế những thiếu sót, tồn tại của Kiểm sat viên khi được phân công giải quyết vụ án, tránh việc án bị hủy, cải sửa. Nâng cao tinh thần trách nhiệm, năng lực trình độ, kỹ năng của Kiểm sát viên khi đánh giá tài liệu chứng cứ, đưa ra quan điểm giải quyết vụ án đúng phù hợp với tài liệu chứng cứ được thu thập hợp pháp. Đảm bảo vụ án không bị hủy, cải sửa có lỗi của Kiểm sát viên.
- Nội dung giải pháp: Xuất phát từ thực trạng nêu ở trên, tôi đề xuất với Lãnh đạo Viện giải pháp cụ thể như sau:
+ Yêu cầu tất cả các kiểm sát viên khi được phân công tham gia giải quyết các vụ án dân sự theo quy định tại Điện 21 Bộ luật tố tụng dân sự 100% đề ra yêu cầu xác minh thu thập chứng cứ gửi Tòa án.
+ Các yêu xác minh thu thập chứng cứ trước khi gửi Tòa án đều gửi trước cho lãnh đạo duyệt. Sau khi tiếp cận hồ sơ do Tòa án chuyển đến trên cơ sở nghiên cứu hồ sơ sau 04 ngày phải đề ra được yêu cầu Tòa án xác minh, thu thập tài liệu, chứng cứ và chuyển Tòa án.
+ Hình thức phải đảm bảo theo mẫu quy định tại mẫu số 06 theo Quyết định số 204/QĐ-VKSTC ngày 01/6/2017 của Viện kiểm sát nhân dân tối cao.
+ Về nội dung: Dân sự là một khâu công tác khó, phức tạp, có nhiều văn bản quy phạm trong các lĩnh vực của cuộc sống, vì vậy Kiểm sát viên khi được phân công làm khâu công tác này cần chăm chỉ, không ngừng trau rồi kiến thức, nghiên cứu tài liệu, có phương pháp làm việc khoa học, chuyên sâu. Tuy nhiên qua thực tế tại đơn vị tôi thấy phần đa các Kiểm sát viên, Kiểm tra viên chỉ tâm huyết, coi trọng khi được phân công làm án hình sự, giam giữ, còn với án dân sự thì hời hợt, né tránh, chưa thực sự tâm huyết, tận tâm nghiên cứu dẫn đến khi được phân giải quyết các vụ án dân sự, đặc biệt là án tranh chấp còn thụ động, không phát hiện ra thiếu sót khi thẩm phán thu thập tài liệu, chứng cứ để đề ra yêu cầu Tòa án xác minh, thu thập mà còn phụ thuộc ỷ lại, mặc kệ thẩm phán xây dựng hồ sơ, hồ sơ có bao nhiêu nghiên cứu bấy nhiêu. Kiểm sát viên khi báo cáo án còn lúng túng do không nắm rõ hồ sơ còn nhiều, không phát hiện ra những thiếu sót về tố tụng và nội dung như: Xác định không đúng tư cách tham gia tố tụng, thiếu người tham gia tố tụng, không lấy lời khai của đương sự, không cho các đương sự đối chất với nhau khi có mâu thuẫn, việc xem xét thẩm định chưa đủ cơ sở giải quyết vụ án.. để yêu cầu Toàn án bổ sung. Có những yêu cầu xác minh không đúng trọng tâm, mang tính hình thức, chưa cụ thể, rõ ràng, chất lượng yêu cầu thu thập chứng cứ chưa cao, chưa xác định được chứng cứ thiết... dẫn đến đánh giá không đúng bản chất vụ án, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự bị cấp trên hủy án. Từ ngày 01/12/2019 đến ngày 30/11/2020 đơn vi bị hủy 04/46 vụ án có lỗi của Kiểm sát viên. Vì vậy khi yêu cầu Tòa án xác minh, thu thập tài liệu, chứng cứ trong vụ án dân sự sơ thẩm của kiểm sát viên cần có kỹ năng bởi nó thể hiện ý thức, trách nhiệm, trình độ của Kiểm sát viên khi được phân công giải quyết vụ án giải quyết vụ án, giúp việc giải quyết vụ án được đúng đắn, bảo vệ được quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự, không bị hủy án. Thể hiện quyền năng ngành khi giải quyết án dân sự, giúp cho mối quan hệ phối hợp trong công việc hài hòa.
Xuất phát từ thực trạng nêu trên, để nâng cao kỹ năng đối với yêu cầu xác minh, thu thập tài liệu, chứng cứ trong vụ án dân sự sơ thẩm" của Kiểm sát viên được nâng cao tôi đề xuất với Lãnh đạo Viện giải pháp cụ thể như sau:
- Yêu cầu tất cả các Kiểm sát viên phải nắm rõ các quy định của bộ luật tố tụng dân sự, bộ luật dân sự và các quy định của pháp luật có liên quan đến các vụ án được phân công, chủ động, tích cực trong việc nghiên cứu hồ sơ. Yêu cầu trích cứu 100%, khi phát hiện ra hồ sơ do thẩm phán chuyển sang chứng cứ chưa được thu thập đầy đủ theo quy định tại Điều 97, ảnh hưởng đến việc giải quyết vụ án, thì Kiểm sát viên phải đề ra yêu cầu bổ sung, thu thập chứng cứ gửi Tòa án theo quy định.
- Phải chú trọng việc nghiên cứu hồ sơ, đánh giá chứng cứ. Đây là vấn đề cốt lõi để Kiểm sát viên xác định chứng cứ có trong hồ sơ đã đầy đủ, khách quan hay chưa, từ đó đề ra được hướng yêu cầu Tòa án xác minh, thu thập bổ sung chứng cứ. Nắm vững các thuộc tính của chứng cứ, đồng thời xác định chính xác yêu cầu của đương sự (yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, yêu cầu phản tố của bị đơn và yêu cầu độc lập của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan), quan hệ pháp luật phát sinh tranh chấp trong vụ án, những vấn đề cần phải chứng minh, các chứng cứ cần thiết cho việc giải quyết vụ án và các chứng cứ đang được lưu giữ ở đâu; từ đó đánh giá các tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ vụ án, đối chiếu với các văn bản quy phạm pháp luật về nội dung quan hệ đang có tranh chấp để xác định các tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã đảm bảo cho việc giải quyết vụ án đúng quy định của pháp luật hay chưa, Từ đó Kiểm sát viên mới đưa ra được những yêu cầu Tòa án thu thập những tài liệu chứng cứ phù hợp, chính xác và hiệu quả.
- Khi đề ra yêu cầu xác minh, thu thập chứng cứ cần:
+ Thứ nhất, xác định được căn cứ pháp lý của chứng cứ trong tố tụng dân sự như Nguồn chứng cứ, xác định chứng cứ, giao nộp tài liệu chứng cứ, xác minh thu thập chứng cứ...
+ Thứ hai, xác định rõ yêu cầu này được thực hiện khi nào trong quá trình giải quyết vụ án tức là trước khi mở phiên tòa, hay trong phiên tòa bởi trong quá trình kiểm sát việc giải quyết các vụ án dân sự, Kiểm sát viên không chỉ yêu cầu thu thập chứng cứ trước khi xét xử mà còn tiếp tục yêu cầu thu thập chứng cứ tại phiên tòa. Tại phiên tòa, Kiểm sát viên nghe lời trình bày của các đương sự và những người tham gia tố tụng khác trong quá trình Hội đồng xét xử hỏi, quá trình phát biểu quan điểm tranh luận, đối đáp của đương sự. Đó cũng là quá trình Hội đồng xét xử kiểm tra chứng cứ và tiếp tục thu thập chứng cứ. Trong quá trình đó, có thể xuất hiện lời khai mới của đương sự và những người tham gia tố tụng khác. Thông qua việc nghe và hỏi các đương sự, những người tham gia tố tụng khác ... Kiểm sát viên có thể phát hiện được những những tình tiết, những vấn đề mới phát sinh, để xác định có cần phải yêu cầu Tòa án xác minh, thu thập thêm tài liệu, chứng cứ không nếu thấy cần thiết đề nghị hoãn phiên tòa tiếp tục thu thập chứng cứ xây dựng hồ sơ vụ án, đảm bảo đủ chứng cứ giải quyết vụ án.
Thứ ba, khi xét thấy cần thiết phải thu thập chứng cứ để xem xét kháng nghị phúc thẩm, giám đốc thẩm, tái thẩm, Kiểm sát viên phải thực hiện đúng theo quy định tại các điều 98, 99, 100, 101, 102 và 106 Bộ luật tố tụng dân sự 2015.
- Tổ chức cuộc thi viết yêu cầu xác minh, thu thập chứng cứ đối với toàn thể kiểm sát viên, kiểm tra viên, chuyên viên trong đơn vị tạo môi trường cho các kiểm sát viên rèn luyện, học hỏi trong nghiệp vụ.
- Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến: Bộ luật tố tụng dân sự 2015, Luật tổ chức Viện kiểm sát nhân dân năm 2014, Thông tư liên tịch số 02/2016/TTLT-VKSNDTC-TANDTC ngày 31/8/2016 của VKSNDTC, TANDTC, Quyết định số 204/QĐ-VKSTC ngày 01/6/2017 của Viện kiểm sát nhân dân tối cao.
3.3. Khả năng và phạm vi áp dụng ca gii pháp :
- Phạm vi áp dụng: Sau khi trình bày trước tập thể lãnh đạo đơn vị, được chấp nhận. Lãnh đạo đơn vị đã triển khai sáng kiến của bản thân đến toàn thể các Kiểm sát viên trong đơn vị khi tham gia giải quyết vụ án theo quy định tại Điều 21 BLTTDS.
- Khả năng áp dụng: Để nâng cao kỹ năng khi yêu cầu Tòa án xác minh thu thập chứng cứ đòi hòi Kiểm sát viên phải nâng cao tinh thần trách nhiệm nghiên cứu toàn diện hồ sơ vụ án, phải hiểu rõ thế nào là chứng cứ, nguồn chứng cứ, phải xác định được đâu là chứng cứ cần thiết, cốt lõi trong việc giải quyết vụ án trên cơ sở đó đề ra yêu cầu cho phù hợp tránh lan man, không cụ thể, không rõ ràng, khó cho Thẩm phán khi thu thập chứng cứ. Qua đó tránh được cho kiểm sát viên khi báo cáo án, xây dựng bản phát biểu của kiểm sát viên trước phiên tòa không đánh giá đúng được các tài liệu thu thập trên cơ sở đó có quan điểm giải quyết vụ án, việc bổ sung người tham gia tố tụng đầy đủ không làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự. Vụ án được giải quyết theo đúng quy định của pháp luật, không bị hủy, cải sửa án có trách nhiệm lỗi của Kiểm sát viên.
Sau khi thực hiện chuyên đề ""Kỹ năng yêu cầu Tòa án xác minh, thu thập tài liệu, chứng cứ trong vụ án dân sự sơ thẩm" đã tạo ra sự chuyển biến tích cực trong nhận thức của kiểm sát viên, nâng cao chất lượng giải quyết vụ án dân sự, không bị hủy án và cải sửa cụ thể như sau:
+ Kiểm sát viên tiếp cận hồ sơ đã nắm vững được tố tụng dân sự và đánh giá được chứng cứ cần thiết có trong hồ sơ để giải quyết vụ án. Đã tự tin khi được phân công giải quyết án dân sự, không né tránh, không đùn đẩy đối với khâu công tác này.
+ Từ ngày 01/12/2020 đến ngày 01/10/2021 Tòa án đã chuyển sang Viện kiểm sát nhân dân thành phố Điện Biên Phủ 38 hồ sơ vụ án (trong đó Dân sự tranh chấp 12 vụ, hôn nhân gia đình 26 vụ). Sau khi nghiên cứu hồ sơ vụ án đặc biệt là những vụ án dân sự phức tạp, có nhiều người tham gia, khi phát hiện hồ sơ chưa đủ người tham gia tố tụng, chưa lấy lời khai của đương sự, chưa đối chất, chưa xem xét thẩm định tại chỗ... xét thấy không thu thập chứng cứ trên sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến việc giải quyết vụ án, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự. Viện kiểm sát nhân thành phố đã đề ra 04 Yêu cầu xác minh thu thập tài liệu chứng cứ trước khi mở phiên họp (có tài liệu kèm theo), tại phiên họp đề nghị tạm ngưng 01 vụ để đương sự bổ sung cung cấp tài liệu, chứng cứ. Yêu cầu và đề nghị của Viện kiểm sát được Tòa án chấp nhận. Đối với chứng cứ khi đương sự cung cấp chưa đảm bảo khách quan, đúng đắn dẫn đến thẩm phán nhận định sai khi ban hành bản án, Kiểm sát viên đã đề xuất ban hành kháng nghị được chấp nhận.
 + Đơn vị tổ chức 01 cuộc thi yêu cầu xác minh, thu thập chứng cứ đối với Kiểm sát viên, Kiểm tra viên, chuyên viên trong toàn đơn vị. Kết quả cuộc thi 100% đều đạt trên trung bình, có 02 bài đạt loại khá.
+ Số vụ án bị hủy, cải sửa về tố tụng, nội dung từ 01/12/2020 đến nay: Không.
3.4. Các thông tin cần được bảo mật (nếu có yêu cầu): không
3.5. Tài liệu kèm theo: không
4. Cam kết không sao chép hoặc vphạm bn quyền:  Tôi xin cam đoan mọi thông tin nêu trong báo cáo là trung thực, đúng sự thật và hoàn toàn chịu trách trước pháp luật. 
5. Hội đồng cơ sở đã xét công nhận sng kiến ngày…tháng...năm...
  Điện Biên Phủ, ngày 08 thng 10 năm 2021
Tác giả sáng kiến


Vũ Đình Hải

Những tin cũ hơn

 

Liên kết

  • Đang truy cập: 77
  • Hôm nay: 15433
  • Tháng hiện tại: 55300
  • Tổng lượt truy cập: 5132274
Hệ thống quản lý văn bản và điều hành
Email nội bộ ngành KSND