11:23, 28/11/2020
Chào mừng bạn đến với trang thông tin điện tử VKSND tỉnh Điện Biên

Trao đổi việc áp dụng pháp luật đối với công văn số 89/TANDTC-PC ngày 30/6/2020 của Tòa án nhân dân tối cao một số vướng mắc trong xét xử

     Ngày 30/6/2020 Tòa án nhân dân tối cao ban hành Công văn số 89/TANDTC-PC về việc Thông báo kết quả giải đáp trực tuyến một số vướng mắc trong xét xử (viết tắt là Công văn 89). Qua nghiên cứu nội dung công văn tôi có ý kiến trao đổi để áp dụng và thực hiện thông nhất các quy định pháp luật.  
     Tại mục 11 phần I của Công văn 89 có giải đáp nội dung:
     “11. Người có hành vi phạm tội xảy ra trước thời điểm 0 giờ 00 phút ngày 01/01/2018 (ngày Bộ luật Hình sự năm 2015 có hiệu lực thi hành) mà sau thời điểm này mới bị phát hiện, đang bị điều tra, truy tố, xét xử thì khi xem xét cho hướng án treo, Tòa án căn cứ vào hướng dẫn tại Nghị quyết số 01/2013/NQ-HĐTP hay Nghị quyết số 02/2018/NQ-HĐTP?
     Đối chiếu các quy định Điều 60 của Bộ luật Hình sự năm 1999 và Điều 65 của Bộ luật Hình sự năm 2015 thì phạm vi áp dụng án treo của 02 điều luật này là không thay đổi. Do đó, đối với hành vi phạm tội xảy ra trước thời điểm 0 giờ 00 phút ngày 01-01-2018 mà sau thời điểm này mới bị phát hiện, đang bị điều tra, truy tố, xét xử thì Tòa án căn cứ vào quy định tại Điều 65 của Bộ luật Hình sự năm 2015 và các văn bản hướng dẫn áp dụng quy định này (trong đó có Nghị quyết số 02/2018/NQ-HĐTP) để xem xét việc cho hưởng án treo.
     Tuy nhiên, đối với ….”
     Theo quy định tại Điều 3 Nghị quyết 02/2018/NQ-HĐTP quy định những trường hợp không cho hưởng án treo gồm:
     “1. Người phạm tội là người chủ mưu, cầm đầu, chỉ huy, ngoan cố chống đối, côn đồ, dùng thủ đoạn xảo quyệt, có tính chất chuyên nghiệp, lợi dụng chức vụ quyền hạn để trục lợi, cố ý gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng.
     2. Người thực hiện hành vi phạm tội bỏ trốn và đã bị các cơ quan tiến hành tố tụng đề nghị truy nã.
     3. Người được hưởng án treo phạm tội mới trong thời gian thử thách; người đang được hưởng án treo bị xét xử về một tội phạm khác thực hiện trước khi được hưởng án treo.
     4. Người phạm tội bị xét xử trong cùng một lần về nhiều tội, trừ trường hợp người phạm tội là người dưới 18 tuổi.
     5. Người phạm tội nhiều lần, trừ trường hợp người phạm tội là người dưới 18 tuổi.
     6. Người phạm tội thuộc trường hợp tái phạm, tái phạm nguy hiểm”.
     Khoản 2 Điều 2 Nghị quyết 01/2013/ NQ-HĐTP quy định các trường hợp không được hưởng án treo gồm:
     “a) Người phạm tội thuộc đối tượng cần phải nghiêm trị quy định tại khoản 2 Điều 3 của Bộ luật hình sự bao gồm: người chủ mưu, cầm đầu, chỉ huy, ngoan cố chống đối, lưu manh, côn đồ, tái phạm nguy hiểm, lợi dụng chức vụ, quyền hạn để phạm tội; người phạm tội dùng thủ đoạn xảo quyệt, có tổ chức, có tính chất chuyên nghiệp, cố ý gây hậu quả nghiêm trọng; phạm tội đặc biệt nghiêm trọng;
     b) Bị xét xử trong cùng một lần về nhiều tội;
     c) Trong hồ sơ thể hiện là ngoài lần phạm tội và bị đưa ra xét xử, họ còn có hành vi phạm tội khác đã bị xét xử trong một vụ án khác hoặc đang bị khởi tố, điều tra, truy tố trong một vụ án khác;
     d) Bị cáo tại ngoại bỏ trốn trong giai đoạn chuẩn bị xét xử, Tòa án đã đề nghị cơ quan điều tra truy nã”.
     Như vậy Nghị Quyết 02/2018/ NQ-HĐTP mở rộng trường hợp không cho hưởng án treo sơ với quy định tại Nghị quyết 01/2013/ NQ-HĐTP. Tức là quy định bất lợi cho người thực hiện hành vi phạm tội nếu trường hợp hành vi phạm tội xảy ra trước 00 giờ 00 phút ngày 01/01/2018 (ngày Bộ luật Hình sự năm 2015 có hiệu lực thi hành) mà sau thời điểm đấy mới khoải tố, điều tra, truy tố, xét xử.
     Ví dụ: Nguyễn Văn A giao cấu 02 lần với Nguyễn Thị B là người dưới 16 tuổi vào tháng 6/2017. Đến tháng 8/2019 A bị khởi tố, điều tra, truy tố về tội: Giao cấu với trẻ em, quy định tại điểm a khoản 2 Điều 115 BLHS năm 1999 (phạm tội nhiều lần), A được áp dụng các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại các điểm tại điểm b, s khoản 1, 2 Điều 51 Bộ luật hình sự năm 2015. Nếu áp dụng Nghị quyết 01/2013/ NQ-HĐTP thì có thể xử phạt tù cho hưởng án treo đối với A. Tuy nhiên nếu áp dụng Nghị quyết 02/2018/NQ-HĐTP thì không thể xử phạt tù cho hưởng án treo với A, vì A thuộc trường hợp không cho hưởng án treo “phạm tội nhiều lần” quy định tại khoản 5 Điều 3 Nghị Quyết 02/2018/NQ-HĐTP.
       Theo quan điểm của tôi trong trường hợp này: Người có hành vi phạm tội xảy ra trước thời điểm 00 giờ 00 phút ngày 01/01/2018 (ngày Bộ luật Hình sự năm 2015 có hiệu lực thi hành) mà sau thời điểm này mới bị phát hiện, đang bị điều tra, truy tố, xét xử thì khi xem xét cho hướng án treo, cần xem xét áp dụng quy định có lợi cho người phạm tội. Tức là trong trường hợp áp dụng Nghị quyết số 01/2013/NQ-HĐTP có lợi cho người phạm tội so với Nghị quyết số 02/2018/NQ-HĐTP thì cần áp dụng Nghị quyết 01/2013 để xem xét cho hưởng án treo đối với người phạm tội. Như vậy mới phù hợp với Nghị quyết số 41/2017/QH14 ngày 20/6/2017 của Quốc Hội. Điều 7 Bộ luật Hình sự năm 2015 về việc áp dụng quy định có lợi đối với người thực hiện hành vi phạm tội trước thời điểm 00 giờ 00 phút ngày 01/01/2018./.
 

Tác giả bài viết: Ngọc Kiên – VKSND thị xã Mường Lay

Ý kiến bạn đọc

 

Các tin khác